19.10.2019

Элетке жетпеген санарип

Өлкөнү санариптештирүү багытында бийликтин, жарандык коомдун жана ишкер чөйрөнүн кызыкчылыктары улам көбүрөөк ачыкка чыгып, бул багытта чыйыр салгысы келген тараптар коомчулуктун көңүлүн буруга аракет кыла баштады.

 

Атап айтканда, буга чейин, 4-октябрда Бишкекте президент Сооронбай Жээнбековдун катышуусу менен «Борбордук Азиядагы санарип трансформациясы» деген конференциясы өтсө, акыркы күндөрү Жалал-Абад, Ош жана Баткен облустарында Роза Отунбаеванын фондунун демилгеси менен «Санариптештирүү дүйнөдө жана бизде» аттуу конференция өтүп жатат.

 

Эки иш-чаранын айырмасы - мамлекет башчы катышкан конференция бул багыттагы жетишкендиктер менен аткарыла элек иштерге көңүл бурса, экс-президент аймактарда санарип жагындагы маалыматтын кенемтесин толтурууга басым койгон өңдүү.

 

Президент Сооронбай Жээнбеков кыргыз өкмөтү киберкоопсуздук боюнча стратегия кабыл алганын билдирди. Ал «Борбор Азиядагы санариптик трансформация» аттуу конференцияда сүйлөп жатып, билим берүү, саламаттык сактоо, энергетика, мамлекеттик мүлктү башкаруу жаатында жаңы технологияларды киргизүү зарыл экенин кошумчалап, бул тармакта ар бир жетекчинин ишине жыл аягында баа берилерин айтты:

 

- Мамлекеттик мүлктү натыйжалуу башкарыш үчүн электрондук реестр, электрондук эсеп-кысап каражаттарын бул тармакка киргизүүнү ылдамдатуу зарыл. Энергетика жана тоо-кен секторун реформалоого барабыз. Мамлекеттик каттоо кызматын санариптештирүү жүрүп жатат. Бирок анын ыргагы жетишсиз.

 

Президент өлкө санариптик трансформацияга өзгөчө көңүл буруп жатканын белгилеп, мунун алгачкы жыйынтыктары сезиле баштаганын билдирди. Буга «Коопсуз шаар» сыяктуу долбоорлор ишке аша баштаганын мисал келтирди.

 

Антсе да, экс-президент Роза Отунбаеванын баамында, Кыргызстанда санариптештирүүгө көңүл бурулганы менен маселе толук чечиле элек.

 

- Быйылкы жыл бүтүп баратат, санариптештирүүнүн алкагында эмне иш жасалды, эмнени үйрөнүшүбүз зарыл, биз санариптештирүү дегенди билебизби? Мындай маалыматтар азыр Чаткал, Токтогул сыяктуу өлкөнүн алыскы аймактарына жетпей жатат. Биз өкмөткө жардам берели деп ар бир облуста ушул иш-чараларды уюштуруп жатабыз, калганын бийлик өзү да жасашы керек, – деди Отунбаева.

 

Санариптик технологияны пайдаланууда негизинен чоң шаарлар алдыга озуп, аймактар артта калып келатканы көп эле жерде айтылып келатат. Санарип дегенде биринчи иретте уюк байланыш операторун жана телеканалдарды түшүнгөндөр көп. Буга чейин көп сөз болгон «Коопсуз шаар» долбоорунун алгачкы этабы деле азырынча Бишкек жана Ош шаарларын гана камтыйт.

 

Санариптештирүүнүн негизги максаттарынын бири элге мамлекеттик кызмат көрсөтүүдө бюрократияны азайтуу экендиги айтылган. «Түндүк» платформасы аркылуу бүгүнкү күндө 31 кызмат электрондук жол менен көрсөтүлүүдө. «Электрондук өз ара аракеттешүү борбору» ишканасынын директору Нурия Кутнаева өлкөнү санариптештирүү боюнча өкмөттө өткөн жыйында Кыргызстанда 53 мамлекеттик орган «Түндүк» тутумуна кошулганын 29-майда билдирген.

 

Расмий маалыматка караганда, Кыргызстанда 453 айыл өкмөтү бар. Маалымат технологиялары жана байланыш боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы Дастан Догоев билдиргендей, «Санарип аймак» долбооруна быйыл жыл аягына чейин Кыргызстандагы бардык айыл өкмөттөр сыноо иретинде кирип иштей баштайт.

 

Бирок дал ушул мамлекеттик кызмат көрсөтүүдө санариптик технологияны колдонуунун деңгээлине карата сын пикирлер арбын. Мисалы, документ алууда, алмаштырууда жана башка иштерде мурдагыдай эле бюрократиянын чеңгелинен чыга албагандар четтен табылат.


Айталы, Талас районунун Тилек аттуу тургуну өкмөттүн «Таза коом» аттуу программасы токтоп калып, анын айынан айыл тургундары документ алыш үчүн райондун борборуна каттап жатканын айтып берди:

 

- Эки-үч жылдай мурун «Таза коом» деген жакшы программа башталган. Ага чейин күбөлүк, паспорт берүү милдетин айыл өкмөттүн астындагы жооптуу катчы аткарчу. «Таза коом» ишке киргенде жакшы жылыштар болгон. Жерге документ, паспорт берүү ишин бир эле адис тейлеп жаткан. Бирок санариптешүү жакшы башталганы менен көпкө узабай токтоп калды. Акыркы бир жылдан бери «Таза коомдун» айыл-айылдагы бөлүмдөрү жабылды. «Таза коом» ишке киргенде жооптуу катчылардын документ берүү милдети токтогон. Азыр эл балага күбөлүк болсун, паспорт болсун райондун борборуна барып алып калды. Ал жерге эртең менен барсаң, түш оогончо кезек күтөсүң. «Таза коомдун» аппаратуралары турат, ошолорду ишке киргизип же болбосо штат ачып, айыл өкмөттүн балансына өткөрүп берсе жакшы болмок. Бул райондогу паспорт столунун, ЗАГСтын ишин жеңилдетмек. Бүтүндөй бир районду тейлеш саналуу кызматкерлер үчүн деле оңой эмес.

 

Кыргыз бийлиги мамлекетти жогорку технология аркылуу өнүктүрүүнү караган «Таза коом» улуттук программасын 2017-жылы апрелде жарыялаган.

 

Бул долбоор 2040-жылга чейинки туруктуу өнүгүү боюнча улуттук стратегиянын бир бөлүгү экени маалымдалган. Мурдагы өкмөт башчы Сапар Исаков премьер-министр кезинде бул долбоорду өз командасынын программасы катары илгерилеткен.

 




Ал камалгандан кийин өкмөткө караштуу Маалыматтык технологиялар жана байланыш комитетинин ошол кездеги төрагасы Бакыт Шаршембиев «долбоор саясатка байланыштуу токтоп калды» деген кептерди четке каккан.

 

Кыргызстанда санариптик технологиялардын ойдогудай өнүкпөй жатканын адистер ар кандай жагдайлар менен түшүндүрүшөт. Жаңы технологиялар паркынын директору Алтынбек Исмаилов адистердин жетишсиздигин негизги себептердин бири катары айтканы бар:

 

- Биздин алдыбызда бир топ көйгөйлөр турат. Алардын эң биринчиси - IT адистердин жетишсиздиги. Алсак, азыркы учурда чет өлкөдөн келген корпорация Кыргызстанга 200 татыктуу адис издеп, таппай жаткан кези. Мындан сырткары президентибиз 500гө жакын сапаттуу адистерди караштырды. Бул жаатта ар бир адис 1,5 миллион сомго чейин жылына киреше тапса болот. Бирок өзүбүздө билим алган IT адистердин саны аз, сапаты да төмөн болуп жатат.

 

Мындай ойго кошулбагандар да бар. Маалыматтык технологиялар боюнча эксперт Талант Султанов өлкөдө кадрлар жетиштүү деп эсептейт.

 

- «Кыргызстанда маалыматтык жаңы технологиялар боюнча кадрлар, адистер жок» деп оозду куу чөп менен аарчый беребиз, - дейт ал. - Чындыгында Кыргызстанда бул тармакта кадрдык потенциал күчтүү. Керек болсо, биздин мекендеш адистер башка мамлекеттер үчүн программаларды түзүп жүрүшөт. Биздин мамлекетке керектүү даярдап койгон программалары да бар, аларды ишке тартып, пайдалануу керек.

 

Элге көрсөтүлгөн кызматтардын айрымдарын көбүнчө жеке сектор салыштырмалуу ийгиликтүү колго алган. Мисалы, Кыргызстандагы ири электрондук капчыктардын бири болуп саналган «Элсомго» ээлик кылган KICB банкынын өкүлү Мээрим Каратаеванын айтымында, учурда «Элсом» электрондук капчыгын 450 миңдей адам пайдаланып жатат. Бул аталган банк үчүн чоң секирик. Кыргызстанда башка электрондук капчыктардын да колдонуучулары алдыңкы бир-эки жылда эки эсе көбөйдү деп айтууга болот. 2017-жылы бул сан 700 миңдей эле болсо, быйыл бир жарым миллионго чукулдады. Бир өзгөчөлүгү - мындай кызматтар деле элетке анча жете элек.

 

Быйылкы жыл Кыргызстанда Аймактарды өнүктүрүү жана санариптештирүү жылы деп жарыяланган.


https://www.azattyk.org

Акыркы жаңылыктар

19.02.2020

Тынчтыкты жана тынчтыкты орнотууну колдоо маселелери Женевада каралып жатат (Швейцария)

2020-жылдын 18-19-февралында Женева шаарында (Швейцария) Бириккен Улуттар Уюмунун тынчтык орнотуу архитектурасын обзору боюнча тематикалык консультациялар өтүп жатат, ал изилдөө борборлордун тобу менен уюштурулган, тактап айтканда, тынчтык орнотуу боюнча Женеа платформасы тарабынан Швейцария Өкмөтү менен биргеликте. Консультациянын максаты БУУнун тынчтык орнотуу боюнча соңку 5 жылдык иштерине обзор кылуу.БУУнун башкы катчысы А.Гуттериш 5 көрүнүктүү эл ...
18.02.2020

Сиздерди 2020-жылдын 8-чи Билим берүү фестивалына жана Билим берүү кызмат көрсөтүү жарманкеге катышууга чакырабыз

БФ өткөрүүнүн датасы жана убактысы:  2020-ж. 18-апрель (суббота), саат 10:00дөн 18:00гө чейин.  Жери:  Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармониясынын аймагы жана  айланасындагы 10дон ашуун аянтчалар,  Кыргызстандын Эл аралык Университети (КЭУ). Сизге маалым болгондой, Бишкек шаарында  жыл сайын соңку 7 жылдын ичинде шаардын жашоосунун ажырагыс бөлүгү болуп калган жана анын жакшы салттарынын бирине айланган Билим берүү фестивалы өткөрүлүп ...
11.02.2020

Кечээ борбордо «Илимдеги кыздардын жана аялдардын эл аралык күнү» белгиленди

10-февралды бүткүл дүйнө “Илимдеги кыздардын жана аялдардын эл аралык күнү” катары белгилөөдө. Бул күн кыздардын адатынча “эркектердин” деп эсептелинген илим, техника, технологиялар жана IТ менен байланыштуу кесиптерди тандоодогу кыздардын укуктарын коргоого арналган. Бишкекте бул күндү илимдин өнүгүшүнө чоң салым кошкон белгилүү аялдар-илимпоздордун, ошондой эле илимди жана IT ни кесип кылып тандап алган жана өз жаатында ийгиликтерге жетишкен ...
08.02.2020

8- Билим берүү фестивалын тосуп алуу: жогорку класстын окуучулары менен жолугушуулар

4-8-февралда программалык камсыздоолорду жана тейлөөлөрдү иштеп чыгуучулардын Кыргыз Ассоциациясынын жана IT академиясынын негиздөөчүсү А. Абакировдун № 91, 96 жана 28 мектептеринин жогорку класстын окуучулары менен жолугушуулары улантылды. Презентациянын жүрүшүндө А. Абакиров санариптик дүйнөдө билим берүүнүн маанилүүлүгүнө токтолуп, окуучуларды Кыргызстандагы IT рыноктун өсүшү менен тааныштырды, мындан тышкары заманбап дүйнөдөгү жоголуп бара ...
07.02.2020

Бишкекте тынчтыкты жана социалдык биримдикти сактоодо билим берүүнүн ролу талкууланды

Бишкекте 6-февралда “Социалдык биримдик жана тынчтык үчүн билим берүү” конференциясы өттү. Конференциянын иши мамлекеттик сектордун өкүлдөрүнүн, билим берүү жана илимий-изилдөө институттарынын, билим берүү жаатындагы жаш активисттердин, эксперттердин жана практиктердин арасындагы социалдык биримдик жана тынчтык, туруктуу өнүгүү кызыкчылыгында билим берүүнүн негизги аспекттери боюнча тажрыйба, билим жана идеялар менен алмашууга көмөктөшүүгө ...
06.02.2020

«КҮТТҮРГӨН ЖАЗ» поэзия кечеси өтөт

«Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук Филармониясы жана Кыргыз Улуттук Жазуучулар союзу менен биргеликте жумурай журтка таанымал белгилүү акындардын жана элдин сүймөнчүлүгүнө арзып келаткан жаш акындардын поэзия кечелерин өткөрүүнү төрт жылдан бери үзгүлтүксүз улантып келүүдө. Кезектеги кече эсеп боюнча кыркынчы жана ал акындар Курманалиева Бактыгүл, Сыдыкбекова Айсалкын жана Токтосунов ...
04.02.2020

«Модерн vs Классика» концерт-презентацияга чакырабыз

"Бий – бул дененин кыймылы аркылуу бошолуп чыккан жан сезимдеринин чагылдыруусу” – деп, бийди, тактап айтканда заманбап/модерн бийди мүнөздөгөн хореограф Марта Грэм. Сиздердин ар бириңиздер бийдеги жандуу кыймылдан кийин ушул эркиндикти, жыргалчылыкты, жеңилдикти сезген болсо керек. Билим берүү системасында балдарды дүйнө таануу, жаратылыштын, же химиялык процесстердин мыйзамдары менен тааныштырууга көп убакыт бөлүнөт, бирок баланын өзүн жана өз ...
04.02.2020

Джон Кеннединин «Каарманды көрнөктөрү» (Профили мужества) китебинин бет ачаары болуп өттү

Жакында КР Президентине караштуу Башкаруу Академиясында Джон Кеннединин англис тилинен кыргыз тилине которулган «Профили мужества» - "Каарманды көрнөктөрү" китебинин бет ачаары болуп өттү. Китепти белгилүү тарыхчы, котормочу жана журналист Тынчтыкбек Чоротегин которгон. Аталган китеп Джон Кеннеди сенатор учурунда, 1956-жылы жазылган. Ошондон бери китеп 50 ирет кайрадан басылып чыккан. Иш чара учурунда КР экс-Президенти Р.И.Отунбаева, КР ...
03.02.2020

Жогорку технологиялар паркындагы «Z муундар менен меймандык жолугушуулар»

Бүгүн 3-февралда «Z муундар менен меймандык жолугушуулар» акциясынын алкагында Бишкек шаарынын №84 мектебинин жогорку класстын окуучулары жогорку технологиялар паркына (ЖТП) барышты, ал жерде алардын астында ЖТПнын директору Алтынбек Исмаилов сөз сүйлөдү. Ал ЖТПнын иштердүүлүгү, анын 2019-жылдагы жетишкендиктери жана натыйжалары, IT тармагындагы талап кылынган кесиптер жана кадрлар тууралуу айтып берип, азыркы учурдагы Кыргызстандагы ...
03.02.2020

Роза Отунбаева: «Жон Кеннединин китеби кыргыз саясатчылары үчүн алиппе болушу мүмкүн»

30-январь күнү КРнын Президентине караштуу мамлекеттик башкаруу академиясында, Кыргызстандагы АКШ элчилигинин “Өмүрү өрнөк инсандар” катар китептерди которуу программасынын алкагында “Роза Отунбаеванын демилгеси” фондусуну тарабынан чыгарылган АКШнын 35-президенти Жон Фицжералд Кеннединин “Каармандык өрнөктөрү” аттуу китебинин көрсөтмөсү болуп өттү.  Китептин көрсөтмөсүнө экс-президент Роза Отунбаева катышып, “Каармандык өрнөктөрү” китеби ...
02.02.2020

Кеннединин мурасы - кыргыз саясатчыларына «алиппе»

Бишкекте АКШнын 35-президенти президенти Жон Кеннединин "Каармандык өрнөктөрү" китебинин кыргызча котормосунун бет ачаары болуп өттү. Аны которгон белгилүү окумуштуу жана коомдук ишмер Тынчтыкбек Чоротегин. "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык фонду тарабынан демилгеленип, жарыкка чыкты. Жон Кеннединин атактуу китебинин кыргызча котормосу саясатчыларга, окумуштууларга саясий ишмердиктин маданияты жана жоопкерчилиги жөнүндө ой ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»