Демилгелер Туруктуу социалдык өсүү Аялдардын Улуттук Форуму

29.01.2015

Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форуму 2015-жылдын 2-3-мартында өтөт

2015-жылы дүйнө кыз-келиндердин абалын жакшыртуу боюнча Пекин аракеттер Платформасы кабыл алынган учурдан тартып 20 жылдыкты, БУУнун Коопсуздук Кеңешинин Тынчтыкты сактоодо, тынчтыкты жаратууда жана чыр-чатактан кийин калыбына келтирүүдө аялдардын салымын таануу боюнча 1325 резолюциясынын 15 жылдыгын белгилейт. Биздин өлкөдө Кыргызстан Аялдар кыймылынын 90 жылдыгы белгиленет.

 

Кыргызстандын аялдар коомчулугу, өкмөттүк эмес уюмдары бүткүл республикадан жана башка өлкөлөрдөн 1000ден ашык адамдын катышуусу менен 2015-жылдын 2 – 3-мартында Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форумун өткөрүү демилгесин көтөрүп чыкты. БУУ – Аялдар бул саамалыкты колдойт.

 

Форумдун максаты улуттук аялдар кыймылынын диалогу жана кызматташтыгы үчүн платформаны түзүү, кыз-келиндердин укуктары менен мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү, туруктуу өнүктүрүү жана демократиялык башкаруу, Пекин+20 процессинин контекстинде динден тышкары болуу максатында аялдардын жана эркектердин күч-аракеттерин бириктирүү болуп саналат, бул келечектеги он жылда бүткүл өлкөнүн жана Республикабыздын жарандарынын андан ары өнүгүшү үчүн дем берет.

 

Өткөн дээрлик жарым кылым мезгил ичинде биздин аялдардын – саясий, экономикалык, билим берүү, социалдык – өнүктүрүүдөгү жетишкендиктери суктанууну жана таң калууну пайда кылат. Кыргызстан аялдарынын эмансипациясында, гендердик теңчиликке жетишүүсүндө советтик мезгил өзгөчө үзүрлүү болду. Бирок өткөөл мезгилдин көйгөйлөрү жана оорчулуктары аялдардын – өлкөнүн башкы адам ресурстарынын биринин потенциалын, жаш көзкарандысыз демократиялык мамлекетти жана коомду курууга анын баа жеткис, толук баалуу салымын ачып көрсөтүүгө кедерги болуп жатат. Форум маселелердин бышып-жетилген чөйрөсүн талкуулайт, курч көйгөйлөрдү чечүү жолдорун сунуш кылат, өлкөнүн аялдар кыймылынын алдында бир нече жылдарга багыттарды жана стимулдарды берет.

 

Ондогон жылдар бою Кыргызстанда аялдардын билим деңгээли эркектерге караганда жогору (университеттерде кыз-келиндер студенттердин санынын 54%ын түзөт). Ошого карабастан, демейде жетекчи кызматтарда аялдардын өкүлчүлүгү алда канча төмөн. Статистика боюнча, аялдар мамлекеттик кызматчылардын 42%ын түзөт, деген менен алардын абсолюттук көпчүлүгү орто жана төмөн администрациялык кызмат орундарын ээлейт. Чечимдерди кабыл алуудан аялдарды бара-бара сүрүп чыгаруу жана жергиликтүү шайлоолорго катышууга ниеттенген аялдардын санын кыскартуу тенденциясы сакталып калууда. 2008-2009-жылдардагы жергиликтүү деңгээлдеги соңку шайлоолордо жергиликтүү кеңештерге мүчө аялдардын саны 2004-жылдагы шайлоого салыштырганда 12%га төмөндөдү жана болгону 13,4%га жетти. Парламентке мүчө аялдардын саны 25%дан (2007-жылдагы) 2010-жылдагы парламенттик шайлоодон кийинки 20%га чейин кыскарды.

 

Рыноктук реформаларга аялдардын катышуусу төмөндөтүлгөн. Экономиканын өзөктүү тармактарында чечимдерди эркектер гана кабыл алат. Ачык акционердик коомдордун, ири мамлекеттик ишканалардын директорлор кеңештеринде аялдар өтө эле аз. Чоң жана орто бизнесте аялдар аздык кылат. Аялдардын басымдуу көпчүлүгү микрокредиттик уюмдардын кардарлары, өз ара жардам топторунун мүчөлөрү болуп саналат. Алар өздөрүнүн чаалыкпас, машакаттуу иши менен рыноктук экономиканын негиздерин түптөп, бирок экономиканын жертөлөсүнөн жана төмөн кабаттарынан өйдө көтөрүлө албай жатат. Өлкөдө кедейлер негизинен аялдар.

 

Аялдардын, өзгөчө этностук азчылыктардагы жана айылдык аялдардын укуктарын жана алардын сот адилеттигине жеткиликтүүлүгүн бузууга каршы күрөшүү үчүн сот реформасына курч зарылчылык бар.

 

Эненин жана баланын өлүмгө учурашынын жогорку коэффициенти, формалдуу эмес сектордо аялдарды укуктук жана социалдык коргоонун чектелүүлүгү, анын ичинде эмгек миграциясы, экономикалык жана жаратылыш ресурстарына жеткиликтүүлүктүн чектелүүлүгү; мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн чектелүү жеткиликтүүлүгү жана канааттандырарлыксыз берилиши; эрте никеге туруу, кеңири орун алган үйдөгү, сексуалдык жана гендердик зомбулук – бардык ушул маселелер биздин биргелешкен иш-аракетибизди, күч-кубатыбызды, ресурстарыбызды, татаал көйгөйлөрдү чечүү жолдорун издөөнү талап кылат.

 

Форум өкмөттүк жана өкмөттүк эмес уюмдарды, бизнестин, саясаттын, кесиптик бирликтердин, иш берүүчүлөрдүн уюмдарынын өкүлдөрүн, илимпоздорду, маданият ишмерлерин, журналисттерди жана жер-жерлердеги активисттерди бириктирет. Форумдун катышуучуларын жигердүү жарандык позициясын, жүйөөлөрүн жана өзү салым кошууга жана улуттук платформанын идеяларын илгерилетүүгө инвестициялоого даярдыгын көрсөтүү үчүн өзүнүн катышуусуна акы төлөөгө чакырабыз.

 

 

Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форумунун уюштуруу комитети.

 

Кошумча маалымат үчүн уюштуруу комитетинин координатору – Султанова Риммага кайрылууну өтүнөбүз, тел. 0551 677 477, e-mail rimma08@gmail.com

 

Акыркы жаңылыктар

13.09.2019

«Гений» радиоберүүсү: Балдарды мектепке туура даярдоо боюнча кеңеш

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында балдарды мектепке туура даярдоо жөнүндө сөз болду.   Жаңы окуу жылы башталаарда, айрыкча 1-класска бара турган баланы психологиялык жактан даярдоо керектигинин маанилүүлүгү жөнүндө Бишкек шаарынын №69 окуу тарбия комплекс-гимназиясынын психологу Абдужапарова Элиза, Бишкек шаарынын билим берүү башкармалыгынын ...
09.09.2019

Калыс-Ордо конушунда балдар үчүн оюн жана машыгуу аянтча ачылды

Үстүбүздөгү жылдын 5-сентябрында Бишкек шаарынын Калыс-Ордо жаңы конушунда балдар үчүн оюн жана машыгуу аянтчанын ачылышы болду. Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, ак-сакалдары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Биринчи май районунун акиминин орун басары Мавлян Аскаров, Муниципалдык аймактык башкармалыгынын башчысы Талант Мусуркулов, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун ...
09.09.2019

Жаңы конушка жаңы воркаут аянтча

Үстүбүздөгү жылдын 5-сентябрында Бишкек шаарынын Мурас-Ордо конушунда ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелгендерге ылайыкталган воркаут аянтча ачылды. Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Биринчи май районунун акиминин орун басары Мавлян Аскаров, Муниципалдык аймактык башкармалыгынын башчысы Талант Мусуркулов, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук ...
05.09.2019

Цукуба Университетинен келген студенттерге «Айымдар техникада жана илимде» долбоору жөнүндө айтып беришти

2019-жылдын 5-сентябрында Кыргыз-Япон адамды өнүктүрүү борборунда «Айымдар техникада жана илимде» долбоорунун презентациясы өттү. Презентациянын максаты – Цукуба Университетинен (Япония) келген студенттерге долбоор жөнүндө кең-кесири маалымат берүү.   Долбоордун катышуучусу, «КР айымдары STEM’де» тармагынын мүчөсү Айнура Чокморова студенттерге STEM’дин жаралышынын тарыхы жөнүндө, КРдагы илим жана техника жагындары айымдардын ролу жөнүндө ...
05.09.2019

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын 2019-жылдын сентябрына иш-чараларынын дайджести

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын   2019-жылдын сентябрына   иш-чараларынын дайджести 5-сентябрь - «Айымдар техникада жана илимде» долбоорунун презентациясы Качан: 5-сентябрь, саат 14.00-15.00дө Кайда: Кыргыз-Япон адамды өнүктүрүү борбору Презентациянын максаты – Цукуба Университетинен (Япония) келген студенттерге долбоор жөнүндө кең-кесири маалымат берүү. Спикер - долбоордун катышуучусу, «КР айымдары STEM’де» тармагынын мүчөсү Айнура ...
04.09.2019

Рухий-Мурас конушунда воркаут аянтча жана жаштар үчүн борбор ачылды

Үстүбүздөгү жылдын 29-августунда Бишкек шаарынын Рухий-Мурас жаңы конушунда жаштардын демилгеси менен салынган воркаут аянтчанын жана жаштар үчүн борбордун ачылышы болду.   Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Муниципалдык аймактык башкармалыктын өкүлдөрү, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун өкүлдөрү катышты.   Конуштун тургундары ...
01.09.2019

С.Жээнбеков менен Р.Отунбаева - Көзкарандысыздык күнүн майрадоодо тартылган кадрлар

31-августта, Көзкарандысыздык күнү, КР президенти Сооронбай Жээнбеков, өткөөл мезгилдеги президент Роза Отунбаева, парламенттин спикери жана Кыргызстандын Премьер-министри Кыргызстандын Көзкарандысыздык күнүн майрамдоого байланыштуу салтанаттуу аземге келди, ал Ала-Тоо аянтында өттү.   Президент Сооронбай Жээнбеков кыргызстандыктарды Көзкарандысыздык күнү менен куттуктады жана көзкарандысыздык менен эркиндик – коомубуздун башкы ...
30.08.2019

Бакай-Ата конушунда «Ынтымактуу кошуналар - ынтымактуу конуштар!» аттуу Ден cоолук жана биримдик фестивалы өттү

28-августта Бишкек шаарындагы Бакай-Ата конушунда "Ынтымактуу кошуналар-ынтымактуу конуштар" аттуу Ден соолук жана биримдик фестивалы өттү. Фестивалга Бишкек шаарынын 10 конушунун (Ак-Ордо, Ак-Бата, Ак-Тилек, Бакай-Ата, Жеңиш, Көлмө, Калыс-Ордо, Рухий-Мурас, Мурас-Ордо, Эне-Сай) тургундары, жаш лидерлери, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Муниципалдык аймактык башкармалыктардын башчылары, адистери, Бишкек шаарынын мэриясынын өкүлдөрү жана ...
22.08.2019

«Бакай Банк» балдардын өнүгүүсүнө салым кошууну улантууда

«Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду тарабынан 2014-жылдан бери «Жайлоо өнүгүү борборлору» долбоору Кыргызстандын бардык аймагында иштеп келет. 2019-жылы 114 ЖӨБ ачылып, жай мезгилинде 3200 ашык бала билим алды.   Бир нече жылдан бери «Бакай Банк» балдардын билим берүүсүнө багытталган “Жайлоо Өнүгүү борборлору” долбооруна каржылык жактан жардам берип келет. 2019-жылы которулган акча каражаты балдарга ар кандай мастер класстарды өткөрүүгө, ...
21.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Мектепте англис тили сабагынын саатынын көбөйүшү жана натыйжасы

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында мектеп окуучуларынын англис тили сабагынын сааттарынын көбөйүшү жана анын натыйжалары жөнүндө сөз болду. Мектептерде чет тилдерди окутуу 3-класстан 11-класска чейин жүргүзүлөт, англис тилинин сааттары быйыл 5-класстар үчүн 5 саат, 6-класстарга 4 саат, 7-класстарга 3 саат кошулду.   Чет тилдердин маанилүүлүгү, ...
21.08.2019

Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу электрондук система аркылуу иштөөгө өтүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 15-16-августтарында “Ынтымактуу конуштар” долбооруна пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын Калыс-Ордо, Ак-Ордо, Ак-Бата жана Көлмө жаңы конуштарынын Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобунун (ҮДТ) кызматкерлерине жана Коомдук ден соолук комитеттеринин (КДК) мүчөлөрүнө персоналдык компьютер жана электрондук почта аркылуу иштөөгө үйрөтүү окутуулар өткөрүлдү. Окутуунун максаты – Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу менен Коомдук ден соолук ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»