Демилгелер Туруктуу социалдык өсүү Аялдардын Улуттук Форуму

29.01.2015

Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форуму 2015-жылдын 2-3-мартында өтөт

2015-жылы дүйнө кыз-келиндердин абалын жакшыртуу боюнча Пекин аракеттер Платформасы кабыл алынган учурдан тартып 20 жылдыкты, БУУнун Коопсуздук Кеңешинин Тынчтыкты сактоодо, тынчтыкты жаратууда жана чыр-чатактан кийин калыбына келтирүүдө аялдардын салымын таануу боюнча 1325 резолюциясынын 15 жылдыгын белгилейт. Биздин өлкөдө Кыргызстан Аялдар кыймылынын 90 жылдыгы белгиленет.

 

Кыргызстандын аялдар коомчулугу, өкмөттүк эмес уюмдары бүткүл республикадан жана башка өлкөлөрдөн 1000ден ашык адамдын катышуусу менен 2015-жылдын 2 – 3-мартында Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форумун өткөрүү демилгесин көтөрүп чыкты. БУУ – Аялдар бул саамалыкты колдойт.

 

Форумдун максаты улуттук аялдар кыймылынын диалогу жана кызматташтыгы үчүн платформаны түзүү, кыз-келиндердин укуктары менен мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү, туруктуу өнүктүрүү жана демократиялык башкаруу, Пекин+20 процессинин контекстинде динден тышкары болуу максатында аялдардын жана эркектердин күч-аракеттерин бириктирүү болуп саналат, бул келечектеги он жылда бүткүл өлкөнүн жана Республикабыздын жарандарынын андан ары өнүгүшү үчүн дем берет.

 

Өткөн дээрлик жарым кылым мезгил ичинде биздин аялдардын – саясий, экономикалык, билим берүү, социалдык – өнүктүрүүдөгү жетишкендиктери суктанууну жана таң калууну пайда кылат. Кыргызстан аялдарынын эмансипациясында, гендердик теңчиликке жетишүүсүндө советтик мезгил өзгөчө үзүрлүү болду. Бирок өткөөл мезгилдин көйгөйлөрү жана оорчулуктары аялдардын – өлкөнүн башкы адам ресурстарынын биринин потенциалын, жаш көзкарандысыз демократиялык мамлекетти жана коомду курууга анын баа жеткис, толук баалуу салымын ачып көрсөтүүгө кедерги болуп жатат. Форум маселелердин бышып-жетилген чөйрөсүн талкуулайт, курч көйгөйлөрдү чечүү жолдорун сунуш кылат, өлкөнүн аялдар кыймылынын алдында бир нече жылдарга багыттарды жана стимулдарды берет.

 

Ондогон жылдар бою Кыргызстанда аялдардын билим деңгээли эркектерге караганда жогору (университеттерде кыз-келиндер студенттердин санынын 54%ын түзөт). Ошого карабастан, демейде жетекчи кызматтарда аялдардын өкүлчүлүгү алда канча төмөн. Статистика боюнча, аялдар мамлекеттик кызматчылардын 42%ын түзөт, деген менен алардын абсолюттук көпчүлүгү орто жана төмөн администрациялык кызмат орундарын ээлейт. Чечимдерди кабыл алуудан аялдарды бара-бара сүрүп чыгаруу жана жергиликтүү шайлоолорго катышууга ниеттенген аялдардын санын кыскартуу тенденциясы сакталып калууда. 2008-2009-жылдардагы жергиликтүү деңгээлдеги соңку шайлоолордо жергиликтүү кеңештерге мүчө аялдардын саны 2004-жылдагы шайлоого салыштырганда 12%га төмөндөдү жана болгону 13,4%га жетти. Парламентке мүчө аялдардын саны 25%дан (2007-жылдагы) 2010-жылдагы парламенттик шайлоодон кийинки 20%га чейин кыскарды.

 

Рыноктук реформаларга аялдардын катышуусу төмөндөтүлгөн. Экономиканын өзөктүү тармактарында чечимдерди эркектер гана кабыл алат. Ачык акционердик коомдордун, ири мамлекеттик ишканалардын директорлор кеңештеринде аялдар өтө эле аз. Чоң жана орто бизнесте аялдар аздык кылат. Аялдардын басымдуу көпчүлүгү микрокредиттик уюмдардын кардарлары, өз ара жардам топторунун мүчөлөрү болуп саналат. Алар өздөрүнүн чаалыкпас, машакаттуу иши менен рыноктук экономиканын негиздерин түптөп, бирок экономиканын жертөлөсүнөн жана төмөн кабаттарынан өйдө көтөрүлө албай жатат. Өлкөдө кедейлер негизинен аялдар.

 

Аялдардын, өзгөчө этностук азчылыктардагы жана айылдык аялдардын укуктарын жана алардын сот адилеттигине жеткиликтүүлүгүн бузууга каршы күрөшүү үчүн сот реформасына курч зарылчылык бар.

 

Эненин жана баланын өлүмгө учурашынын жогорку коэффициенти, формалдуу эмес сектордо аялдарды укуктук жана социалдык коргоонун чектелүүлүгү, анын ичинде эмгек миграциясы, экономикалык жана жаратылыш ресурстарына жеткиликтүүлүктүн чектелүүлүгү; мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн чектелүү жеткиликтүүлүгү жана канааттандырарлыксыз берилиши; эрте никеге туруу, кеңири орун алган үйдөгү, сексуалдык жана гендердик зомбулук – бардык ушул маселелер биздин биргелешкен иш-аракетибизди, күч-кубатыбызды, ресурстарыбызды, татаал көйгөйлөрдү чечүү жолдорун издөөнү талап кылат.

 

Форум өкмөттүк жана өкмөттүк эмес уюмдарды, бизнестин, саясаттын, кесиптик бирликтердин, иш берүүчүлөрдүн уюмдарынын өкүлдөрүн, илимпоздорду, маданият ишмерлерин, журналисттерди жана жер-жерлердеги активисттерди бириктирет. Форумдун катышуучуларын жигердүү жарандык позициясын, жүйөөлөрүн жана өзү салым кошууга жана улуттук платформанын идеяларын илгерилетүүгө инвестициялоого даярдыгын көрсөтүү үчүн өзүнүн катышуусуна акы төлөөгө чакырабыз.

 

 

Кыргызстан Аялдарынын Улуттук Форумунун уюштуруу комитети.

 

Кошумча маалымат үчүн уюштуруу комитетинин координатору – Султанова Риммага кайрылууну өтүнөбүз, тел. 0551 677 477, e-mail rimma08@gmail.com

 

Акыркы жаңылыктар

19.02.2020

Тынчтыкты жана тынчтыкты орнотууну колдоо маселелери Женевада каралып жатат (Швейцария)

2020-жылдын 18-19-февралында Женева шаарында (Швейцария) Бириккен Улуттар Уюмунун тынчтык орнотуу архитектурасын обзору боюнча тематикалык консультациялар өтүп жатат, ал изилдөө борборлордун тобу менен уюштурулган, тактап айтканда, тынчтык орнотуу боюнча Женеа платформасы тарабынан Швейцария Өкмөтү менен биргеликте. Консультациянын максаты БУУнун тынчтык орнотуу боюнча соңку 5 жылдык иштерине обзор кылуу.БУУнун башкы катчысы А.Гуттериш 5 көрүнүктүү эл ...
18.02.2020

Сиздерди 2020-жылдын 8-чи Билим берүү фестивалына жана Билим берүү кызмат көрсөтүү жарманкеге катышууга чакырабыз

БФ өткөрүүнүн датасы жана убактысы:  2020-ж. 18-апрель (суббота), саат 10:00дөн 18:00гө чейин.  Жери:  Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармониясынын аймагы жана  айланасындагы 10дон ашуун аянтчалар,  Кыргызстандын Эл аралык Университети (КЭУ). Сизге маалым болгондой, Бишкек шаарында  жыл сайын соңку 7 жылдын ичинде шаардын жашоосунун ажырагыс бөлүгү болуп калган жана анын жакшы салттарынын бирине айланган Билим берүү фестивалы өткөрүлүп ...
11.02.2020

Кечээ борбордо «Илимдеги кыздардын жана аялдардын эл аралык күнү» белгиленди

10-февралды бүткүл дүйнө “Илимдеги кыздардын жана аялдардын эл аралык күнү” катары белгилөөдө. Бул күн кыздардын адатынча “эркектердин” деп эсептелинген илим, техника, технологиялар жана IТ менен байланыштуу кесиптерди тандоодогу кыздардын укуктарын коргоого арналган. Бишкекте бул күндү илимдин өнүгүшүнө чоң салым кошкон белгилүү аялдар-илимпоздордун, ошондой эле илимди жана IT ни кесип кылып тандап алган жана өз жаатында ийгиликтерге жетишкен ...
08.02.2020

8- Билим берүү фестивалын тосуп алуу: жогорку класстын окуучулары менен жолугушуулар

4-8-февралда программалык камсыздоолорду жана тейлөөлөрдү иштеп чыгуучулардын Кыргыз Ассоциациясынын жана IT академиясынын негиздөөчүсү А. Абакировдун № 91, 96 жана 28 мектептеринин жогорку класстын окуучулары менен жолугушуулары улантылды. Презентациянын жүрүшүндө А. Абакиров санариптик дүйнөдө билим берүүнүн маанилүүлүгүнө токтолуп, окуучуларды Кыргызстандагы IT рыноктун өсүшү менен тааныштырды, мындан тышкары заманбап дүйнөдөгү жоголуп бара ...
07.02.2020

Бишкекте тынчтыкты жана социалдык биримдикти сактоодо билим берүүнүн ролу талкууланды

Бишкекте 6-февралда “Социалдык биримдик жана тынчтык үчүн билим берүү” конференциясы өттү. Конференциянын иши мамлекеттик сектордун өкүлдөрүнүн, билим берүү жана илимий-изилдөө институттарынын, билим берүү жаатындагы жаш активисттердин, эксперттердин жана практиктердин арасындагы социалдык биримдик жана тынчтык, туруктуу өнүгүү кызыкчылыгында билим берүүнүн негизги аспекттери боюнча тажрыйба, билим жана идеялар менен алмашууга көмөктөшүүгө ...
06.02.2020

«КҮТТҮРГӨН ЖАЗ» поэзия кечеси өтөт

«Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук Филармониясы жана Кыргыз Улуттук Жазуучулар союзу менен биргеликте жумурай журтка таанымал белгилүү акындардын жана элдин сүймөнчүлүгүнө арзып келаткан жаш акындардын поэзия кечелерин өткөрүүнү төрт жылдан бери үзгүлтүксүз улантып келүүдө. Кезектеги кече эсеп боюнча кыркынчы жана ал акындар Курманалиева Бактыгүл, Сыдыкбекова Айсалкын жана Токтосунов ...
04.02.2020

«Модерн vs Классика» концерт-презентацияга чакырабыз

"Бий – бул дененин кыймылы аркылуу бошолуп чыккан жан сезимдеринин чагылдыруусу” – деп, бийди, тактап айтканда заманбап/модерн бийди мүнөздөгөн хореограф Марта Грэм. Сиздердин ар бириңиздер бийдеги жандуу кыймылдан кийин ушул эркиндикти, жыргалчылыкты, жеңилдикти сезген болсо керек. Билим берүү системасында балдарды дүйнө таануу, жаратылыштын, же химиялык процесстердин мыйзамдары менен тааныштырууга көп убакыт бөлүнөт, бирок баланын өзүн жана өз ...
04.02.2020

Джон Кеннединин «Каарманды көрнөктөрү» (Профили мужества) китебинин бет ачаары болуп өттү

Жакында КР Президентине караштуу Башкаруу Академиясында Джон Кеннединин англис тилинен кыргыз тилине которулган «Профили мужества» - "Каарманды көрнөктөрү" китебинин бет ачаары болуп өттү. Китепти белгилүү тарыхчы, котормочу жана журналист Тынчтыкбек Чоротегин которгон. Аталган китеп Джон Кеннеди сенатор учурунда, 1956-жылы жазылган. Ошондон бери китеп 50 ирет кайрадан басылып чыккан. Иш чара учурунда КР экс-Президенти Р.И.Отунбаева, КР ...
03.02.2020

Жогорку технологиялар паркындагы «Z муундар менен меймандык жолугушуулар»

Бүгүн 3-февралда «Z муундар менен меймандык жолугушуулар» акциясынын алкагында Бишкек шаарынын №84 мектебинин жогорку класстын окуучулары жогорку технологиялар паркына (ЖТП) барышты, ал жерде алардын астында ЖТПнын директору Алтынбек Исмаилов сөз сүйлөдү. Ал ЖТПнын иштердүүлүгү, анын 2019-жылдагы жетишкендиктери жана натыйжалары, IT тармагындагы талап кылынган кесиптер жана кадрлар тууралуу айтып берип, азыркы учурдагы Кыргызстандагы ...
03.02.2020

Роза Отунбаева: «Жон Кеннединин китеби кыргыз саясатчылары үчүн алиппе болушу мүмкүн»

30-январь күнү КРнын Президентине караштуу мамлекеттик башкаруу академиясында, Кыргызстандагы АКШ элчилигинин “Өмүрү өрнөк инсандар” катар китептерди которуу программасынын алкагында “Роза Отунбаеванын демилгеси” фондусуну тарабынан чыгарылган АКШнын 35-президенти Жон Фицжералд Кеннединин “Каармандык өрнөктөрү” аттуу китебинин көрсөтмөсү болуп өттү.  Китептин көрсөтмөсүнө экс-президент Роза Отунбаева катышып, “Каармандык өрнөктөрү” китеби ...
02.02.2020

Кеннединин мурасы - кыргыз саясатчыларына «алиппе»

Бишкекте АКШнын 35-президенти президенти Жон Кеннединин "Каармандык өрнөктөрү" китебинин кыргызча котормосунун бет ачаары болуп өттү. Аны которгон белгилүү окумуштуу жана коомдук ишмер Тынчтыкбек Чоротегин. "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык фонду тарабынан демилгеленип, жарыкка чыкты. Жон Кеннединин атактуу китебинин кыргызча котормосу саясатчыларга, окумуштууларга саясий ишмердиктин маданияты жана жоопкерчилиги жөнүндө ой ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»