Демилгелер Туруктуу социалдык өсүү «Кыз-келиндер илимде жана техникада»

05.06.2019

SТЕМ: Илимдеги кыз-келиндерге дем

Кыз-келиндердин илим менен технологиядагы ролу Бишкекте өткөн эл аралык жыйында талкууланды.

 

STEM деген аталыш илим, технология, инженерия жана математика деген сөздөрдүн англисче аталышынын баш тамгаларынан куралган. АКШ элчилигин колдоосу астында уюштулган STEM боюнча иш-чарага геология-минералогия илимдеринин доктору, профессор Розалия Жээнчороева, Кыргыз Республикасынын энергетика тармагында эмгек сиңирген жалгыз аял кызматкер Дарияхан Мукашева, химия илимдеринин докторлору Минира Баткибекова жана Шарипа Жоробекова жана башка жаш окумуштуу кыз-келиндер катышты.

 

Форумда экс-президент Роза Отунбаева, АКШнын Кыргызстандагы элчиси Дональд Лу, белгилүү окумуштуулар жана кыз-келиндер конок болушту.


Программаланган коду бар брелокторду көрсөтүп жаткан Бекк Виктория - Исхак Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин карамагында түзүлгөн Кыргыз-Герман техникалык институтунун студенти.

 

«Биздин долбоор «QR-код» деп аталат, - деди ал. - Бул адам өзү алдын-ала белгилеген маалыматтарды сактоочу код болуп саналат. Долбоордун идеясы мүмкүнчүлүгү чектелген же автокырсыкка кабылган адамдарды коргоого арналган. Эгер бул кодду сканерден өткөрсө, ал адам тууралуу маалыматтар чыгат. Мисалы, канынын группасы. Башкача айтканда эгер адам авария болсо, дарыгерлер тез арада бейтап тууралуу негизги маалыматтарды ала алат».

 

«SТЕМдеги аялдар – Кыргызстандын келечек образы» деп аталган форумда Бекк Викториядан башка да мектеп окуучулары жана студент кыздар өздөрүнүн табылгаларын көрсөтүштү.


Иш-чарага катышкан экс-президент Роза Отунбаева илим жана техника тармагында азыр аялдар үчүн мүмкүнкүнчүлүктөр көп болгонуна карабай, Кыргызстанда бул тармактарга кыз-келиндер аз тартылып жатканын, бул келечек муунду тарбиялоого терс таасир тийгизээрин билдирди:

 

​«Биздин эркектер айымдарга квота бербей жатат. «Силердин ордуңар үйдө» деп айтышат. «Бийликке жакын жолобогула» дешет. Ал эми андай аялдар илимди, бул тармактагы бийиктиктерди багынтууну максат кылган балдарды тарбиялап өстүрө алабы? Ошондуктан биз мамлекеттин келечегин ойлонгон балдарды тарбиялаган аялдарды өстүргүбүз келет. Сабаттуу апалар гана балдарынын билимдүү болуп чоңоюшун ойлонот. Ушул жагынан SТЕМ - абдан маанилүү жана керектүү программа».


Форумда «Кыргызстандын илимдеги жана техникадагы айымдары» китебинин бет ачарын өткөргөн Топчүгүл Шайдуллаева SТЕМ тармагында аялдардын ийгиликке жетпей жатышынын себептерине токтолду:

 

«Кыргызстандагы акыбалды алсак, эгер жаштар илимге барса, алар материалдык жактан корголбой калат. Айлыктары аябай аз. Бизде илимпоздорду социалдык жактан коргоо жок болуп жатат. Экинчи себеби - баягы эле салттуу көз караш. Кыздар бул кесиптин ээси болсо, жакшы иштейт. «Кыз бала кантип геолог болот эле, кантип талаа-түздө жүрөт эле?» дейт. Мына ушул эки чоң тоскоолдук бар».

 

Вице-спикер Аида Касымалиева Кыргызстанда адам капиталынан башка алдыга озуп чыкчу өнүгүүнүн булагы жок экенин, андыктан бул багытты өнүктүрүүгө өзгөчө басым жасалышы керек экенин эске салды:

 

​«Азыр жаңы кылымда адамдардын уникалдуу таланты бааланат. Менин кызым сүрөттү жакшы тартат. Ошондуктан биз программалоо тилин үйрөнүп жатабыз. Себеби ал сүрөт тартуу менен видео оюндарды, тиркемелерди жасаса болот. Бул чоң дүйнө, чоң акча. Эмне деген таланттуу окумуштуулар, балдар, кыздар Ат-Башы же Лейлекте кофеканада кофе ичип отуруп эле программа иштеп чыгып көп акча тапса болот жана өз билимин дүйнөгө сунуш кылса болот. Кыргызстан билим жана адам капиталынан башка эч нерсеси менен алдыга озуп чыга албайт. Бирок биз абдан артта калдык, мунун ордун толукташыбыз керек».

 

ЮНЕСКОнун маалыматына караганда дүйнө жүзүндө окумуштуу изилдөөчүлөрдүн 30% гана айымдар түзөт. Кыргызстанда да SТЕМ тармагында окумуштуу айымдар аз. Алардын бири Асел Сартбаева жакында эле химия боюнча Хансон атындагы медалга татыктуу болду.


Айдана Топчубаева

"Азаттык"

Акыркы жаңылыктар

20.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Кыргызстандык окуучулардын химия боюнча Эл аралык олимпиадада көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында Парижде өткөн химия боюнча Эл аралык олимпиадасына катышкан кыргызстандык окуучулардын көрсөткөн жыйынтыктары жөнүндө сөз болду.   Олимпиада үстүбүздөгү жылдын июль айында өтүп, ага 84 өлкөдөн 330 окуучу катышкан. Кыргызстандан төрт окуучу: Нурсултан Соодонбеков, Эльмар Зикиров, Бакай Шейитов жана Мирхад ...
01.08.2019

Жайлоо өнүгүү борборунда тарбияланып жаткан балдардын креативдүү сапаттарын өнүктүрүшүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 29-июлунда Ысык-Көл облусуна караштуу Ак-Суу районундагы Башарин жайлоосундагы «Заря» жайлоо өнүгүү борборунда «Баланын креативдүү сапаттарын өнүктүрүү» темасында семинар болуп өттү. Иш-чарага ата-энелер, облусттук билим берүү институтунун кызматкерлери, жергиликтүү бийликтин жана Заря корпоративинин өкүлдөрү катышты. Заря корпоративи балдарга таттууларды таратып көңүлдөрүн көтөрүшсө, жергиликтүү бийлик, райондук билим ...
01.08.2019

2019-жылдын 1-2-август күндөрү Бишкектеги КР Ала-Арча мамлекеттик резиденциясында КР Президентине караштуу чет өлкөлөрдөгү мекендештер менен байланыш боюнча Кеңештин биринчи жыйыны өтүп жатат

Белгилей кетсек, бул иш чара “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду тарабынан негизделип, 2012, 2014, 2016, 2018-жылдары төрт ирет тең коомдо чоң окуя катары өткөн Мекендештер Форумунун ишмердигинин түздөн-түз жыйынтыгы деп айта алабыз. Анткени аталган иш чара мамлекеттик структура менен чет жактарда иштеп жүргөн мекендештердин Кыргызстанды өнүктүрүү максатындагы өз ара диалогун камсыз кылууда мыкты аянтча болуп бере алгандыгын ...
23.07.2019

Эко-арт лагердин катышуучулары ак илбирстерди көрүштү

Кара-Кужур жайлоосунда өтүп жаткан Кыргызстандагы биринчи эко-арт лагердин катышуучулары Ананьевадагы Айбанаттарды калыбына келтирүү борбору менен таанышып, ак илбирстерди көрүштү. 20 ашык өспүрүм 19-июлда Ысык-Көл облусунун Ананьева айылындагы Германиянын жаратылышты коргоо бирикмеси (NABU) Айбанаттарды калыбына келтирүү борборунда болушуп, ал жактагы эки ак илбирс, сүлөөсүн, бүркүт, түлкү жана куштарды көрүп, борбордун ишмердүүлүгү менен таанышып, ...
19.07.2019

Кыргызстанда активист-мигранттар үчүн адамдардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш тууралуу жайкы үйрөтүү лагери өттү

Үстүбүздөгү жылдын 12-июлунда USAIDдин "Адамдын укугу жана кадыр-баркы" долбоорунун алкагында мигранттар үчүн үч күндүк жайкы үйрөтүү лагери Жалал-Абад облусунун Кара-Алма айылында жайгашкан “Кара-Алма” эс алуу жайында өттү. Лагердин максаты – мигранттардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш жөнүндө маалыматты мурдагы мигранттарга берүү.   Лагердин ишине жалпысынан он алты мигрант болгон, коомдук лидер болууга жана коомдун ...
18.07.2019

Кара-Кужур жайлоосунда эко-арт лагери өтөт

2019-жылдын 20-июлунан 28-июлуна чейин Кыргызстандын эң кооз, ак илбирс уялаган, мамыры гүлдөрү жайнаган, атактуу - Кара-Кужур жайлоосунда 20 өспүрүм катышкан эко-арт лагери өтөт. Катышуучулар кино, актердук чеберчилик, живописти үйрөнүү аркылуу экология тууралуу түшүнүк алышат жана бул боюнча өз ойлорун айтууну үйрөнүшөт. Кыздар жана балдар аталган жанрлар боюнча командаларга бөлүнүп алып иштешет. Аларга ХV Казань фестивалында гран прини, «Ак илбирс» ...
18.07.2019

«Гений» радиоберүү: Мектеп бүтүрүүчүлөрдүн жалпы республикалык тестирлөөдө көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында 2019-жылы мектепти аяктаган бүтүрүүчүлөрдүн билим сапаты жана аларга түзүлүп жаткан шарттар тууралуу сөз болду.   Жалпысынан жалпы республикалык тестирлөөгө 44289 адам катышып, 62 пайызы босого баллдан өттү, бул тууралуу кененирээк радиоберүүнүн катышуучулары КР Билим берүү жана илим министрлигинин өкүлү ...
16.07.2019

Жайлоо өнүгүү борборлору жөнүндө документалдык тасма тартылууда

Үстүбүздөгү жылдын 23-27-июндарында Жалал-Абад жана Ош облусунун жайлоолорунда жайгашкан жайлоо өнүгүү борборлорунда тарбияланып жаткан балдар тууралуу белгилүү кинорежиссёр, сценарист, продюсер, «Кыргыз киносу» кинотеатрынын негиздөөчүсү, “Дарак ыры” тасмасынын режиссеру Айбек Дайырбеков документалдык тасма тартты. Тасмага алгачкылардан болуп Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы “Кызыл –Кыштак”, “Нур –Айым” жайлоо өнүгүү ...
15.07.2019

Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору үч күндүк окутуудан (коучинг) өтүштү

Үстүбүздөгү жылдын 5-7- июлунда Ысык-Көл облусунун, Кара-Ой айылынын Ак-Бермет эс алуу үйүндө үч күндүк окутуу (коучинг) болуп өттү. Окутуунун максаты – эки пилоттук айыл аймактын социалдык-экономикалык өнүгүү программасынын өнүктүрүү приоритеттерине миграция жана гендердик багытты жумушчу топтор жана эксперттер менен биргеликте киргизүү. Окутууга Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору, гендер, миграция маселелери боюнча ...
11.07.2019

«Ынтымактуу конуштар» долбоор жазуу, аны жактоо боюнча иштешүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 9-июлунда “Жаңы конуштарда социалдык жана гендердик теңчиликти бекемдөө аркылуу ынтымакты чыңдоо” долбоорунун алкагында пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын 10 жаңы конуштун жаш лидерлери, коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, муниципалдык аймактык башкармалыктардын башчыларынын орун басарлары, адистери менен бирге долбоор жазуу аны жактоо боюнча коучинг жолугушуу өттү. Пилоттук МАБ башчылары, өкүлдөрү, жаш лидерлер, ...
09.07.2019

Конкурс жарыяланат

КОНКУРС ЖАРЫЯЛАНАТ  Эко-Арт-Лагерь Кара-Кужур өрөөнү, Кочкор р/ну, Нарын обл 19-28- июль 2019-ж Катышуучуларды кантип тандап алабыз? Айлана-чөйрөнү коргоо, жаратылышка аяр мамиле кылуу жана ак илбирсти сактоо темасындагы макал-лакаптын негизинде сүрөт тартып жана ага аннотация жазып, аны: “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун электрондук дарегине 15.07.19 саат 17.00 чейин жибериниздер office@roza.kg Лагерь 12-15 жаш курактагы, жыйырма жаш улан ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»